Aðalskipulag 2023-2043 - endurskoðun
Málsnúmer 2308006
Vakta málsnúmerSveitarstjórn Þingeyjarsveitar - 55. fundur - 13.02.2025
Lögð fram tillaga um Aðalskipulag Þingeyjarsveitar 2024-2044, þ.e. greinargerð, umhverfismatsskýrsla, skipulagsuppdrættir og skýringaruppdrættir.
Skipulagsnefnd - 36. fundur - 14.05.2025
Tillaga að nýju aðalskipulagi fyrir Þingeyjarsveit 2024-2044 var sent til yfirferðar til Skipulagsstufnunar þann 19. febrúar 2025 þar sem óskað var eftir heimild til að auglýsa það. Í bréfi frá Skipulagsstofnun dagsett 3. apríl 2025 bendir Skipulagsstofnun á atriði sem bregðast þarf við áður en skipulagstillagan verður auglýst. Skipulagsstofnun hefur ekki lokið við yfirferð málsins.
Skipulagsnefnd heldur vinnufund og sendir viðbrögð til skipulagsstofnunar.
Sveitarstjórn Þingeyjarsveitar - 61. fundur - 26.06.2025
Fyrir sveitastjórn liggja drög að svörum skipulagsnefndar við ábendingum Skipulagsstofnunar við tillögu að Aðalskipulagi Þingeyjarsveitar fyrir auglýsingu.
Til máls tóku: Knútur, Gerður, Eyþór, Jóna Björg og Knútur.
Sveitarstjórn gerir svör skipulagsnefndar að sínum.
Samþykkt samhljóða.
Að auki bókar meirihluti sveitarstjórnar varðandi orkuframleiðslu:
Vísað er til skipulagsvinnu sem hófst árið 2020 vegna Einbúavirkjunar. Þann 29.5.2022 sameinuðust sveitarfélögin Þingeyjarsveit eldri og Skútustaðahreppur undir nafni nýrrar Þingeyjarsveitar. Ný sveitarstjórn hins nýja sveitarfélags tók við gerð vinnslutillögu aðalskipulags hins sameinaða sveitarfélags.
Vinna við aðalskipulag fyrir Þingeyjarsveit grundvallast á markmiðum skipulagslaga. Markmið skipulagslaga eru m.a. að stuðla að skynsamlegri og hagkvæmri nýtingu lands og landgæða, tryggja vernd landslags, náttúru og menningarverðmæta og koma í veg fyrir umhverfisspjöll og ofnýtingu, með sjálfbæra þróun að leiðarljósi, sbr. b. liður 1. gr. skipulagslaga. Ljóst er að hugmyndir um mismunandi landnotkun geta falið í sér að markmiðin birtast sem gagnstæð sjónarmið. Við afgreiðslu aðalskipulags er það verkefni sveitarstjórnar að taka ákvörðun um vægi sjónarmiða og setja fram stefnu sveitarstjórnar um landnotkun, byggðaþróun, byggðamynstur, samgöngu- og þjónustukerfi og umhverfismál í sveitarfélaginu.
Meirihluti sveitarstjórnar Þingeyjarsveitar vísar til niðurstöðukafla álits Skipulagsstofnunar frá 31.07.2020 um mat á umhverfisáhrifum Einbúavirkjunar í Skjálfandafljóti. Þar segir m.a.:
Í áliti Skipulagsstofnunar á matsskyldu vegna Einbúavirkjunar dags. 31. júlí 2020 segir að "Skipulagsstofnun telji að matsskýrslan uppfylli að mestu skilyrði laga og reglugerðar um mat á umhverfisáhrifum og að umhverfisáhrifum hafi verið lýst á fullnægjandi hátt. Skipulagsstofnun telur að helstu neikvæðu áhrif framkvæmdarinnar felist í breyttu yfirbragði nærsvæðis virkjunarinnar með tilkomu ýmissa mannvirkja sem koma til með að breyta ásýnd hefðbundins landbúnaðarhéraðs í svæði sem ber einkenni iðnaðarsvæðis með umfangsmiklum skurðum fyrir aðveitu og fráveitu, stöðvarhús, vegum og brúm sem og stíflum og inntaksvirkjun. Fyrir liggur að fyrirhugaðar framkvæmdir munu raska eldhrauni sem nýtur sérstakrar verndar skv. lögum um náttúruvernd og forðast ber að raska nema vegna brýnna hagsmuna sem í greinargerð með núgildandi náttúruverndarlögum hafa verið túlkaðir sem brýnir almannahagsmunir. Skipulagsstofnun telur að ekki hafi verið sýnt fram á brýna nauðsyn fyrir röskun hraunsins og telur stofnunin að setja verði það sem skilyrði við leyfisveitingar að ítarlegri rökstuðningur liggi fyrir."
Meirihluti sveitarstjórnar Þingeyjarsveitar telur ekki að brýnir almannahagsmunir standi til þess að setja Einbúavirkjun inn á aðalskipulag enda eru möguleikar til aukinnar orkuvinnslu í Þingeyjarsveit umtalsverðir. Uppsett afl í virkjunum Landsvirkjunar í sveitarfélaginu er 182 MW og með stækkun Þeistareykjavirkjunar verður uppsett afl sömu virkjana um 250 MW. Um er að ræða landsvæði sem nú þegar hefur verið fórnað til raforkuframleiðslu og umhverfisáhrif þar af leiðandi hverfandi umfram það sem nú er. Að framansögðu þjóni það ekki almannahagsmunum að fórna óröskuðu vatnasviði Skjálfandafljóts fyrir 9,8 Mw raforkuframleiðslu.
Gerðar Sigtryggsdóttir
Knútur Emil Jónasson
Arnór Benónýsson
Árni Pétur Hilmarsson
Úlla Árdal
Jóna Björg Hlöðversdóttir
Eyþór leggur fram eftirfarandi bókun fyrir hönd minnihluta:
Við undirritaðir, tökum undir athugasemdir Skipulagsstofnunar um Einbúavirkjun. Með því að setja hana ekki inná vinnslutillögu aðalskipulags var komið í veg fyrir að íbúar og aðrir hagsmunaaðilar fengju tækifæri til að hafa aðkomu að ákvörðuninni í gegnum lýðræðislegt samráðsferli við endurskoðun aðalskipulagsins.
Eyþór Kári Ingólfsson
Halldór Þorlákur Sigurðsson
Haraldur Bóasson
Sveitarstjórn gerir svör skipulagsnefndar að sínum.
Samþykkt samhljóða.
Að auki bókar meirihluti sveitarstjórnar varðandi orkuframleiðslu:
Vísað er til skipulagsvinnu sem hófst árið 2020 vegna Einbúavirkjunar. Þann 29.5.2022 sameinuðust sveitarfélögin Þingeyjarsveit eldri og Skútustaðahreppur undir nafni nýrrar Þingeyjarsveitar. Ný sveitarstjórn hins nýja sveitarfélags tók við gerð vinnslutillögu aðalskipulags hins sameinaða sveitarfélags.
Vinna við aðalskipulag fyrir Þingeyjarsveit grundvallast á markmiðum skipulagslaga. Markmið skipulagslaga eru m.a. að stuðla að skynsamlegri og hagkvæmri nýtingu lands og landgæða, tryggja vernd landslags, náttúru og menningarverðmæta og koma í veg fyrir umhverfisspjöll og ofnýtingu, með sjálfbæra þróun að leiðarljósi, sbr. b. liður 1. gr. skipulagslaga. Ljóst er að hugmyndir um mismunandi landnotkun geta falið í sér að markmiðin birtast sem gagnstæð sjónarmið. Við afgreiðslu aðalskipulags er það verkefni sveitarstjórnar að taka ákvörðun um vægi sjónarmiða og setja fram stefnu sveitarstjórnar um landnotkun, byggðaþróun, byggðamynstur, samgöngu- og þjónustukerfi og umhverfismál í sveitarfélaginu.
Meirihluti sveitarstjórnar Þingeyjarsveitar vísar til niðurstöðukafla álits Skipulagsstofnunar frá 31.07.2020 um mat á umhverfisáhrifum Einbúavirkjunar í Skjálfandafljóti. Þar segir m.a.:
Í áliti Skipulagsstofnunar á matsskyldu vegna Einbúavirkjunar dags. 31. júlí 2020 segir að "Skipulagsstofnun telji að matsskýrslan uppfylli að mestu skilyrði laga og reglugerðar um mat á umhverfisáhrifum og að umhverfisáhrifum hafi verið lýst á fullnægjandi hátt. Skipulagsstofnun telur að helstu neikvæðu áhrif framkvæmdarinnar felist í breyttu yfirbragði nærsvæðis virkjunarinnar með tilkomu ýmissa mannvirkja sem koma til með að breyta ásýnd hefðbundins landbúnaðarhéraðs í svæði sem ber einkenni iðnaðarsvæðis með umfangsmiklum skurðum fyrir aðveitu og fráveitu, stöðvarhús, vegum og brúm sem og stíflum og inntaksvirkjun. Fyrir liggur að fyrirhugaðar framkvæmdir munu raska eldhrauni sem nýtur sérstakrar verndar skv. lögum um náttúruvernd og forðast ber að raska nema vegna brýnna hagsmuna sem í greinargerð með núgildandi náttúruverndarlögum hafa verið túlkaðir sem brýnir almannahagsmunir. Skipulagsstofnun telur að ekki hafi verið sýnt fram á brýna nauðsyn fyrir röskun hraunsins og telur stofnunin að setja verði það sem skilyrði við leyfisveitingar að ítarlegri rökstuðningur liggi fyrir."
Meirihluti sveitarstjórnar Þingeyjarsveitar telur ekki að brýnir almannahagsmunir standi til þess að setja Einbúavirkjun inn á aðalskipulag enda eru möguleikar til aukinnar orkuvinnslu í Þingeyjarsveit umtalsverðir. Uppsett afl í virkjunum Landsvirkjunar í sveitarfélaginu er 182 MW og með stækkun Þeistareykjavirkjunar verður uppsett afl sömu virkjana um 250 MW. Um er að ræða landsvæði sem nú þegar hefur verið fórnað til raforkuframleiðslu og umhverfisáhrif þar af leiðandi hverfandi umfram það sem nú er. Að framansögðu þjóni það ekki almannahagsmunum að fórna óröskuðu vatnasviði Skjálfandafljóts fyrir 9,8 Mw raforkuframleiðslu.
Gerðar Sigtryggsdóttir
Knútur Emil Jónasson
Arnór Benónýsson
Árni Pétur Hilmarsson
Úlla Árdal
Jóna Björg Hlöðversdóttir
Eyþór leggur fram eftirfarandi bókun fyrir hönd minnihluta:
Við undirritaðir, tökum undir athugasemdir Skipulagsstofnunar um Einbúavirkjun. Með því að setja hana ekki inná vinnslutillögu aðalskipulags var komið í veg fyrir að íbúar og aðrir hagsmunaaðilar fengju tækifæri til að hafa aðkomu að ákvörðuninni í gegnum lýðræðislegt samráðsferli við endurskoðun aðalskipulagsins.
Eyþór Kári Ingólfsson
Halldór Þorlákur Sigurðsson
Haraldur Bóasson
Sveitarstjórn Þingeyjarsveitar - 63. fundur - 11.09.2025
Fyrir sveitarstjórn liggur tillaga að aðalskipulagi Þingeyjarsveitar sem tilbúin er til auglýsingar.
Til máls tóku: Knútur, Eyþór og Gerður.
Sveitarstjórn Þingeyjarsveitar samþykkir að leggja fram tillögu að aðalskipulagi Þingeyjarsveitar 2023-2043 til auglýsingar og kynningar í samræmi við 31. gr. skipulagslaga nr. 123/2010.
Tillagan sem er merkt mál nr. 881/2023 í skipulagsgátt, verður auglýst í Lögbirtingarblaðinu, Bændablaðinu, á heimasíðu sveitarfélagsins og verður aðgengileg á skrifstofu sveitarfélagsins á auglýsingatíma.
Sveitarstjórn felur skipulagsráðgjafa að annast auglýsingu og kynningu skipulagstillögunnar í samræmi við lög og reglur.
Samþykkt samhljóða.
Sveitarstjórn Þingeyjarsveitar samþykkir að leggja fram tillögu að aðalskipulagi Þingeyjarsveitar 2023-2043 til auglýsingar og kynningar í samræmi við 31. gr. skipulagslaga nr. 123/2010.
Tillagan sem er merkt mál nr. 881/2023 í skipulagsgátt, verður auglýst í Lögbirtingarblaðinu, Bændablaðinu, á heimasíðu sveitarfélagsins og verður aðgengileg á skrifstofu sveitarfélagsins á auglýsingatíma.
Sveitarstjórn felur skipulagsráðgjafa að annast auglýsingu og kynningu skipulagstillögunnar í samræmi við lög og reglur.
Samþykkt samhljóða.
Skipulagsnefnd - 43. fundur - 19.11.2025
Tillaga að aðalskipulagi Þingeyjarsveitar 2024-2044 var auglýst frá 22.september til 17. nóvember 2025. 74 athugasemdir bárust frá bæði opinberum aðilum og einstaklingum.
Tekin er til umræðu staða aðalskipulags að lokinni auglýsingu tillögunnar.
Tekin er til umræðu staða aðalskipulags að lokinni auglýsingu tillögunnar.
Skipulagsfulltrúa falið að vinna að samantekt umsagna og yfirliti í samræmi við umræður á fundinum og boða til vinnufundar.
Skipulagsnefnd - 44. fundur - 10.12.2025
Eftir að umsagnartíma lauk bárust tvær umsagnir.
Landsnet óskaði eftir heimild til að senda inn viðbótarumsögn og barst hún þann 20.11.
Veðurstofa Íslands sendi umsögn þann 5.12.
Landsnet óskaði eftir heimild til að senda inn viðbótarumsögn og barst hún þann 20.11.
Veðurstofa Íslands sendi umsögn þann 5.12.
Skipulagsnefnd móttekur innkomnar umsagnir og ákveður að taka þær til greina í ljósi mikilvægis, þrátt fyrir að umsagnarfrestur sé liðinn.
Skipulagsnefnd - 46. fundur - 18.02.2026
Árni Geirsson hjá Alta kom inn á fundinn undir þessum lið.
Tillaga að endurskoðuðu aðalskipulagi Þingeyjarsveitar var auglýst frá 22.september til 17. nóvember 2025. 76 umsagnir og athugasemdir bárust og hefur skipulagsnefnd farið vandlega yfir þær og lagt til svör og viðbrögð við þeim.
Lögð fram drög að svörum og viðbrögðum skipulagsnefndar við umsögnum og athugasemdum.
Lögð fram drög að svörum og viðbrögðum skipulagsnefndar við umsögnum og athugasemdum.
Skipulagsnefnd samþykkir tillögur að svörum við umsögnum við auglýsta tillögu að aðalskipulagi, með þeim breytingum sem gerðar voru á fundinum. Starfsmanni falið að uppfæra gögn í samræmi við þær breytingar sem lagðar voru til á fundinum og leggja fyrir sveitarstjórn til afgreiðslu í samræmi við 2. mgr. 32. gr. skipulagslaga nr. 123/2010.
Skipulagsnefnd samþykkir einnig tillögur að svörum við athugasemdum við skrá um vegi í náttúru Íslands. Skipulagsnefnd leggur til að sveitarstjórn samþykki þá tillögu að vegaskrá sem fram kemur á skýringaruppdrætti og kynnt var samhliða aðalskipulagstillögunni í samræmi við ákvæði 2. mgr. 32. gr. laga um náttúruvernd nr. 60/2013. Vegaskráin er samþykkt með öllum þeim margþættu fyrirvörum sem settir voru fram í kynningargögnum og án upplýsinga um vegi innan Vatnajökulsþjóðgarðs, þar sem Náttúruverndarstofnun hefur ekki lokið gerð stjórnunar- og verndaráætlunar á hluta svæðisins. Jafnframt er ljóst að vegaskráin getur af sömu ástæðum ekki hlotið samþykki Náttúruverndarstofnunar eins og áskilið er í lagagreininni, sbr. einnig umsögn stofnunarinnar um aðalskipulagstillöguna.
SKipulagsnefnd þakkar Árna Geirssyni hjá Alta fyrir góða samvinnu við skipulagsgerðina.
Skipulagsnefnd samþykkir einnig tillögur að svörum við athugasemdum við skrá um vegi í náttúru Íslands. Skipulagsnefnd leggur til að sveitarstjórn samþykki þá tillögu að vegaskrá sem fram kemur á skýringaruppdrætti og kynnt var samhliða aðalskipulagstillögunni í samræmi við ákvæði 2. mgr. 32. gr. laga um náttúruvernd nr. 60/2013. Vegaskráin er samþykkt með öllum þeim margþættu fyrirvörum sem settir voru fram í kynningargögnum og án upplýsinga um vegi innan Vatnajökulsþjóðgarðs, þar sem Náttúruverndarstofnun hefur ekki lokið gerð stjórnunar- og verndaráætlunar á hluta svæðisins. Jafnframt er ljóst að vegaskráin getur af sömu ástæðum ekki hlotið samþykki Náttúruverndarstofnunar eins og áskilið er í lagagreininni, sbr. einnig umsögn stofnunarinnar um aðalskipulagstillöguna.
SKipulagsnefnd þakkar Árna Geirssyni hjá Alta fyrir góða samvinnu við skipulagsgerðina.
Sveitarstjórn Þingeyjarsveitar - 74. fundur - 26.02.2026
Á 46. fundi skipulagsnefndar sem haldinn var 18.febrúar var eftirfarandi bókað og samþykkt undir liðnum - Aðalskipulag 2024 - 2044 - endurskoðun þar sem fjallað var um drög að svörum nefndarinnar við umsögnum og athugasemdum og þær breytingar sem gerðar hafa verið á skipulagsgögnum frá auglýsingu. Úr bókun skipulagsnefndar:
"Skipulagsnefnd samþykkir tillögur að svörum við umsögnum við auglýsta tillögu að aðalskipulagi, með þeim breytingum sem gerðar voru á fundinum. Starfsmanni falið að uppfæra gögn í samræmi við þær breytingar sem lagðar voru til á fundinum og leggja fyrir sveitarstjórn til afgreiðslu í samræmi við 2. mgr. 32. gr. skipulagslaga nr. 123/2010.“ „Skipulagsnefnd þakkar Árna Geirssyni hjá Alta fyrir góða samvinnu við skipulagsgerðina."
"Skipulagsnefnd samþykkir tillögur að svörum við umsögnum við auglýsta tillögu að aðalskipulagi, með þeim breytingum sem gerðar voru á fundinum. Starfsmanni falið að uppfæra gögn í samræmi við þær breytingar sem lagðar voru til á fundinum og leggja fyrir sveitarstjórn til afgreiðslu í samræmi við 2. mgr. 32. gr. skipulagslaga nr. 123/2010.“ „Skipulagsnefnd þakkar Árna Geirssyni hjá Alta fyrir góða samvinnu við skipulagsgerðina."
Til máls tóku: Eyþór Kári, Gerður, Árni Pétur og Eyþór Kári
Sveitarstjórn Þingeyjarsveitar samþykkir endurskoðað aðalskipulag Þingeyjarsveitar 2024-2044 skv. 32. gr. skipulagslaga 123/2010 til staðfestingar með þeim breytingum eftir auglýsingu sem samþykktar voru á fundi skipulagsnefndar. Ekki voru gerðar grundvallarbreytingar á skipulagstillögunni. Sveitarstjórn samþykkir einnig tillögur skipulagsnefndar að svörum við umsögnum sem bárust á auglýsingartíma.
Samþykkt samhljóða
Eyþók Kári leggur fram eftirfarandi bókun:
Við Undirritaðir Sveitarstjórnarfulltrúar, erum ósammála þeirri ákvörðun að Einbúavirkjun sé ekki inni á aðalskipulagi Þingeyjarsveitar 2024-2044. Það er óheillaskref að hafna slíkum framkvæmdum í sveitarfélaginu sem hefðu getað haft veruleg jákvæð áhrif á nærsamfélagið og sveitarfélagið allt.
Minnihluti Sveitarstjórnar telur að Einbúavirkjun hafi ekki ennþá fengið fullnægjandi skipulagsmeðferð, en í bréfi frá Skipulagsstofnun dagsett 13.5.2025 um tillögu að aðalskipulagi segir um Einbúavirkjun:
"Skipulagsstofnun beinir því til Sveitarstjórnar að færa skýr rök fyrir því að falla frá áformum um virkjun og þar með að koma í veg fyrir að íbúar og aðrir hagsmunaaðilar fái tækifæri til að hafa aðkomu að ákvörðuninni í gegnum lýðræðislegt samráðsferli við endurskoðun aðalskipulagsins. Þetta er mikilvægt, einkum með hliðsjón af niðurstöðu umhverfismats framkvæmdarinnar, mótvægisaðgerðum sem farið var fram á við framkvæmdaraðila og fyrri ákvörðun um að hefja skipulagsgerð vegna virkjunarinnar."
Þau rök sem skipulagsstofnun kallar eftir hafa að okkar mati ekki litið dagsins ljós ennþá. Ennfremur stendur í Loftlagsstefnu Þingeyjarsveitar: "Stefnt er að því að nýta tækifæri til sjálfbærrar orkuöflunar með öllum þeim leiðum sem mögulegar eru."
í öðru lagi teljum við að íbúðarbyggðarreitur ÍB-653 Dagmálahóll hefði ekki átt að vera á aðalskipulagi.
Undirritaðir: Eyþór Kári Ingólfsson, Halldór Þorlákur Sigurðsson, Haraldur Bóasson
Sveitarstjórn Þingeyjarsveitar samþykkir endurskoðað aðalskipulag Þingeyjarsveitar 2024-2044 skv. 32. gr. skipulagslaga 123/2010 til staðfestingar með þeim breytingum eftir auglýsingu sem samþykktar voru á fundi skipulagsnefndar. Ekki voru gerðar grundvallarbreytingar á skipulagstillögunni. Sveitarstjórn samþykkir einnig tillögur skipulagsnefndar að svörum við umsögnum sem bárust á auglýsingartíma.
Samþykkt samhljóða
Eyþók Kári leggur fram eftirfarandi bókun:
Við Undirritaðir Sveitarstjórnarfulltrúar, erum ósammála þeirri ákvörðun að Einbúavirkjun sé ekki inni á aðalskipulagi Þingeyjarsveitar 2024-2044. Það er óheillaskref að hafna slíkum framkvæmdum í sveitarfélaginu sem hefðu getað haft veruleg jákvæð áhrif á nærsamfélagið og sveitarfélagið allt.
Minnihluti Sveitarstjórnar telur að Einbúavirkjun hafi ekki ennþá fengið fullnægjandi skipulagsmeðferð, en í bréfi frá Skipulagsstofnun dagsett 13.5.2025 um tillögu að aðalskipulagi segir um Einbúavirkjun:
"Skipulagsstofnun beinir því til Sveitarstjórnar að færa skýr rök fyrir því að falla frá áformum um virkjun og þar með að koma í veg fyrir að íbúar og aðrir hagsmunaaðilar fái tækifæri til að hafa aðkomu að ákvörðuninni í gegnum lýðræðislegt samráðsferli við endurskoðun aðalskipulagsins. Þetta er mikilvægt, einkum með hliðsjón af niðurstöðu umhverfismats framkvæmdarinnar, mótvægisaðgerðum sem farið var fram á við framkvæmdaraðila og fyrri ákvörðun um að hefja skipulagsgerð vegna virkjunarinnar."
Þau rök sem skipulagsstofnun kallar eftir hafa að okkar mati ekki litið dagsins ljós ennþá. Ennfremur stendur í Loftlagsstefnu Þingeyjarsveitar: "Stefnt er að því að nýta tækifæri til sjálfbærrar orkuöflunar með öllum þeim leiðum sem mögulegar eru."
í öðru lagi teljum við að íbúðarbyggðarreitur ÍB-653 Dagmálahóll hefði ekki átt að vera á aðalskipulagi.
Undirritaðir: Eyþór Kári Ingólfsson, Halldór Þorlákur Sigurðsson, Haraldur Bóasson
Sveitarstjórn samþykkir að afgreiða tillögu um Aðalskipulag Þingeyjarsveitar 2024-2044 til athugunar fyrir auglýsingu, skv. 3. mgr. 30. gr. skipulagslaga nr. 123/2010. Formanni skipulagsnefndar ásamt skipulagsráðgjafa er falið að koma gögnum tillögunnar til Skipulagsstofnunar.
Samþykkt samhljóða.